Mycotherapie is de toepassing van medicinale paddenstoelen ter ondersteuning van gezondheid en herstel. Hoewel het in Nederland nog niet helemaal ingeburgerd is, wordt deze therapievorm al eeuwenlang gebruikt in Aziatische landen, met name in China, Japan, Korea en Vietnam. Daar worden paddenstoelen zoals Reishi, Shiitake, Maitake en Coriolus versicolor al duizenden jaren ingezet in de traditionele geneeskunde – niet als noodmiddel, maar als fundamenteel onderdeel van ziektepreventie en herstel.
Ook in Europa – vooral in Duitsland en Oostenrijk – is mycotherapie veel breder geaccepteerd. Het wordt daar toegepast binnen natuurgeneeskundige praktijken én steeds vaker geïntegreerd in reguliere behandeltrajecten, met name bij immuunproblemen, kankerbegeleiding, darmklachten en stressgerelateerde klachten.
Geen magie, geen hallucinaties – maar werkzame stoffen
Belangrijk om te weten: mycotherapie gebruikt géén hallucinerende paddenstoelen. Er is dus geen sprake van geestverruimende of psychedelische effecten. Het gaat hier uitsluitend om geneeskrachtige soorten met een milde maar krachtige werking op lichamelijke processen. Veel van deze paddenstoelen bevatten stoffen zoals bèta-glucanen, triterpenen, antioxidanten en enzymen die onder andere:
- Het immuunsysteem reguleren (versterken bij onderactiviteit of juist kalmeren bij overactiviteit)
- Ontstekingen helpen remmen
- De leverfunctie ondersteunen
- De darmgezondheid bevorderen (o.a. bij dysbiose of PDS)
- Stressbestendigheid verhogen via werking op de bijnieren en HPA-as
- En zelfs zenuwherstel en hersenfunctie kunnen bevorderen.
Wetenschappelijk onderzocht – en veilig in gebruik
Medicinale paddenstoelen zijn niet zomaar overgeleverde wijsheid; ze zijn inmiddels ook uitgebreid wetenschappelijk onderzocht. In landen als China en Japan worden ze zelfs al decennialang onderzocht in klinische context, waarbij hun effectiviteit onderbouwd is in studies naar o.a. kankerbegeleiding, virale infecties, chronische vermoeidheid en neurodegeneratieve aandoeningen.
In Duitsland zijn ze officieel opgenomen in het therapeutisch repertoire van natuurgeneeskundige artsen, vaak in combinatie met reguliere behandelvormen. Zo wordt Coriolus versicolor regelmatig gebruikt als aanvullende ondersteuning bij chemotherapie. Reishi wordt veelvuldig toegepast bij mensen met slapeloosheid, burn-out of verminderde weerstand. Hericium erinaceus (Lion’s Mane) staat bekend om zijn werking op het zenuwstelsel en wordt onderzocht bij onder andere Parkinson, MS en geheugenproblemen.
Een belangrijk voordeel van deze paddenstoelen is dat ze veilig en goed verdraagbaar zijn. In tegenstelling tot veel synthetische middelen veroorzaken ze nauwelijks bijwerkingen, mits goed toegepast. Alleen bij een handvol soorten kunnen in zeldzame gevallen lichte maag- of spijsverteringsklachten optreden – iets wat meestal tijdelijk is en makkelijk te begeleiden valt.
Gericht op balans – niet op onderdrukking
Mycotherapie werkt niet symptoombestrijdend, maar regulerend en herstellend. Dat maakt het zo bijzonder. Het versterkt waar nodig, kalmeert waar nodig – en sluit daardoor goed aan bij een natuurlijke behandelvisie. Het ondersteunt het zelfherstellend vermogen van het lichaam zonder dat het het lichaam uitput, onderdrukt of overprikkelt.
In een tijd waarin steeds meer mensen te maken hebben met chronische klachten, uitputting of overbelasting, is mycotherapie een waardevolle en natuurlijke vorm van ondersteuning die past binnen een bredere visie op gezondheid. Geen wonder dat het gebruik ervan wereldwijd toeneemt – ook onder artsen en therapeuten die openstaan voor integratie van traditionele en moderne kennis.
Shiitake – De hartvriendelijke smaakmaker
Shiitake is misschien wel de bekendste eetbare paddenstoel uit de Aziatische keuken, maar wist je dat hij ook een krachtig medicinale werking heeft? Deze paddenstoel helpt het immuunsysteem een handje dankzij het polysacharide lentinan, dat je verdedigingssysteem wakker schudt. Daarnaast is shiitake rijk aan eritadenine, een stofje dat helpt je cholesterol op een gezond peil te houden. In landen als Japan wordt hij al jaren ingezet ter ondersteuning bij virale infecties en zelfs als aanvullende therapie bij kanker. Dus ja: lekker én slim, die shiitake.
Maitake – De slimme bloedsuiker-bewaker
Deze ‘dansende paddenstoel’ (zo genoemd omdat mensen vroeger letterlijk een vreugdedansje maakten als ze ‘m vonden) is een favoriet binnen de natuurlijke geneeskunde. Maitake helpt je lichaam beter omgaan met bloedsuikerschommelingen en is dus interessant bij beginnende diabetes of insulineresistentie. Maar dat is niet alles: dankzij zijn unieke D-fractie bèta-glucanen versterkt hij ook het immuunsysteem, met name de natuurlijke afweercellen. En alsof dat nog niet genoeg is, helpt hij ook bij stress en vermoeidheid dankzij z’n adaptogene werking. Veelzijdiger dan dit wordt het bijna niet.
Cordyceps – De energiebooster uit de bergen
Cordyceps is een echte krachtpatser. In de traditionele Chinese geneeskunde wordt hij al eeuwenlang gebruikt om de levensenergie (qi) te versterken – en moderne studies begrijpen inmiddels waarom. Cordyceps ondersteunt namelijk de zuurstofopname in je cellen en verhoogt je ATP-productie (je energieproductie dus), wat zorgt voor meer uithoudingsvermogen en minder vermoeidheid. Ook bij longklachten komt hij goed van pas, en niet te vergeten: hij staat bekend om zijn positieve effect op libido en hormonale balans. Geen wonder dat deze paddenstoel ook populair is bij sporters én bij mensen die wat extra energie kunnen gebruiken.
Chaga – De ruwe bolster, blanke pit
Chaga groeit als een soort zwarte, verkoolde knobbel op berkenbomen, maar laat je niet misleiden door zijn ruige uiterlijk: dit is één van de sterkste antioxidanten in de natuur. In Rusland en Scandinavië wordt chaga al eeuwenlang gebruikt als versterkend drankje bij allerlei klachten. Het geheim zit ’m in de enorme hoeveelheid polyfenolen, melanine en betulinezuur, die je cellen beschermen tegen schade en je immuunsysteem in balans brengen. Ook de lever profiteert mee: chaga ondersteunt de ontgifting en beschermt de levercellen. Krachtig, kalm en doeltreffend – precies zoals de natuur het bedoeld heeft.
